Kalıcı olduğu düş
ünülürse gül bitkisi dikilmeden önce gerekli
hazırlığın dikkatle yapılması,doğru dikim, sonrasında bakım ve budama
işlemlerinin tam vaktinde uygulanmasıyla gülleriniz yıllar boyunca cazip
çiçekleriyle bahçenizi süsler. Gül
bakımı zor değil ancak ihtimam ve dikkat isteyen bir iştir.
GÜL SATIN ALIRKEN..
Fidanları
güvenilir bir seradan temin edin. Güllerinizi saksı içinde al?
?rsanız her mevsim dikebilirsiniz. Fidanları almadan önce dikkatle inceleyin.
Aşının üzerinden çıkan en az dört adet sağlıklı
dal bulunsun.
Yaprakları canlı ve lekesiz olsun. Saksının içini ot
bürümüş, altından kökler fışkırmışsa
bu iyiye işaret değildir. Bitkinin kart olduğunu gösterir.
Ancak ilk ve sonbaharda çok fazla çeşit bulunduğu
için bu zamanlarda daha kolay seçim yapabilirsiniz. Ayrıca
sonbaharda dikilen güller daha kolay tutar. Kış boyunca yerine alışır ve
baharda güzel açar.
GÜL
HANGİ TOPRAKTA YETİŞİR..
Gül fazla
seçici olmamakla beraber, en iyi bağ toprağı da denilen demiri bol hafif kı
rmızımsı,kumlu killi toprakta yetişir. Bakir toprakları sever. Fazla
asitli,kireçli ve besin açısından zayıf topraklar gül
yetiştirmek açısından uygun değildir. Bol gübre veya kompost
kullanılarak böyle topraklarda da gül yetiştirmek
mümkündür.
Ağaç
veya yüksek çalı bitkilerinin altlarına gül dikilmemelidir.
Gölge olması bir yana, ağaç kökleri fidanların geliş
mesine izin vermez.
Daha önce gül yetiş
miş topraklara veya eski gül fidanlarının yakınına yeni gül
dikilmesi uygun değildir. Sebebi tam bilinmemekle beraber yeni güller
böyle yerlerde iyi gelişemez, hatta ölebilir. Bu durum
"gül hastalığı" diye adlandırılmıştır.
Mecbur kalınırsa dikim çukuru biraz geniş ve derin
açılır ve buradan çıkan toprak kullanılmaz.
Bahçenin başka bir yerinden toprak getirilir. Eski toprak başka yerde rahatlı
kla kullanılabilir.
Ayrıca toprağın drenajlı olması
gerekir. Su tutan yerlere gül dikilmez.
ESKİ GÜLLERİN YERİNİ DEĞİŞTİRMEK..
Bazen gölgede kaldığı için veya başka bir sebeple
gül fidanının yeri değiştirilmek istenir. Bitki 10 yaşında bile olsa bu
mümkündür. Bu iş için en uygun zaman kasım-
aralık aylarıdır. Böylece fidan bahar gelmeden yeni yerine alışma fı
rsatı bulur.
Önce yeni çukur
açılıp hazırlanır. Daha sonra sökülecek
gülün dalları kısaltılır. Bitkinin etrafı köke zarar
vermeden açılır. Çatal bel yardımıyla dikkatle yerinden
oynatılır. Toprağıyla çıkarılırsa daha iyi olur. Vakit
geçirilmeden yeni yerine dikilir ve bolca sulanır.
GÜL İÇİN GEREKLİ BESİN NASIL SAĞLANIR..
Aşırı besin tüketen bir bitki olduğu için toprağı her
yıl gübrelenmelidir. Güllerin çevresi sonbaharda yanmış
gübre ile tamamen örtülür. Bu suretle hem
kökler soğuktan korunmuş olur hem de toprak besince zenginleşir.
● Gül için hazırlanmış
kurumuş kan ve öğütülmüş boynuz ile yapılan
tabii gübreler de çok faydalıdır. Yavaş etkili bu gübreler
ilkbaharda fidan başına bir avuç hesabıyla gül diplerine
serpilir.İlk çiçekleri geçtikten sonra ve yaz ortasında
olmak üzere iki kere daha aynı miktarda gübre verilmelidir.
● Fidanlar tomurcuk zamanı gübre şerbeti
veya suni gül gübresi eritilmiş suyla arada bir sulandığı takdirde
bol çiçek açar. Temmuz ayına kadar hiç
olmazsa üç kez şerbet verilmelidir. Özellikle
çiçekli dönemlerinin sonunda verilirse yeni tomurcuklar
çıkarmakta gecikmeyecektir.
Gülleri
beslemek için yukardaki iki usulden biri tercih edilir.
Gübre şerbeti için bir kovaya bir kaç
kürek yanmış gübre ıslatılır. Üzeri
örtülü olarak 3-4 gün bekletilir. Daha sonra sulama
sırasında güllere verilir. Özellikle kuş gübreleri
böyle verilmelidir.
GÜL DİKİLECEK
YERİN HAZIRLANMASI..
Az sayıda gül dikilecekse
mümkünse dikimden bir ay önce 40-50 cm. derinlik ve 50 cm.
genişlikte çukurlar açılır.Çıkan toprağın
üst kısmı bir tarafa,alt tabaka ise başka bir tarafa ayrılır. Çok
sayıda fidan tarh şeklinde dikilecekse seçilen yer bolca yanmış
gübreyle karıştırılıp,tarla usulü kazılır.
Çukurlar daha sonra açılır. Buralardaki yabani otlar ve varsa iri
taşlar temizlenir.
GÜL DİKİMİ..
Ayrılan üst tabaka toprak fidan başına bir kova yanmış
gübreyle karıştırılır. Yoksa gül için hazırlanm?
?ş yavaş etkili bir suni gübre fidan başına bir avuç toprağa
karıştırılır. Çukura biraz gübreli toprak atılır. Fidan
saksıdan toprağını dağıtmadan çıkarılır. Bunun için
saksı dikkatle yan yatırılıp dibine birkaç kez vurulur. Fidan
çukura oturtulur. Gübreli toprakla çukur doldurulur.Yetmezse
alt topraktan ilave edilir. Aşı yeri hafifçe örtülür.
Toprak ayakla dikkatlice sıkıştırılır. Hemen sulanır.
Gül çıplak köklü dikilecekse
açılan çukurun dibine gübreli topraktan bir
tümsek yapılır. Köklerin ezik ve yaralı yerleri hafifçe
budanır. Kökler yelpaze biçiminde tümseğe yayılır ve
çukur dikkatle doldurulur. Sıkıştırılıp sulanır. Çıplak
köklü güller mutlaka sonbaharda dikilmelidir. Kökleri
sıcak tutmak için fidanın dibine biraz saman veya kuru yaprak
örtülür.
Bir kova içinde
birer kürek gübre ve killi toprak az suyla eritilip dikimden önce
kökler bu sulu balçığa batırılırsa daha kolay tutar.
DİKİM ARALIKLARI NE KADAR OLMALI..
Bu önemli bir ayrıntıdır. Fidanlar arasında yeteri kadar aralık
bulunmazsa bitkiler havasız kalacağından mantar hastalıkları artar. Bakım işleri
zorlaşır. Gülün cinsine göre dikim aralıkları ş
öyle olmalıdır:
Minyatür
güller: 30 cm.
Melez çay ve demet
güller, boylarına göre:
Kısa: 45 - 60
cm.
Orta: 60 - 75 cm.
uzun:75 cm. - 1
metre
Çalı güller: Boyuna göre
50 cm. ile 1,5 metre arası..
Sarmaşık güller: 2
metre..
GÜL NASIL BUDANIR..
Güller budandıkça gençleşir ve
ömrü uzar. Her yıl budama yapılmalıdır.Bu pek zor değil ancak
teknik gerektiren bir iştir. Bunu öğrenmek için en iyi metot budama
mevsiminde bir gül serasını ziyaret edip,olayı bizzat yerinde
görmektir.
Öncelikle kaliteli bir gül
makası gerekir. Elleri koruyacak uygun bir eldiven de unutulmamalıdır.
Tekrar açan güller iklime göre ocak ve
mart ayları arasında budanır. Bir kez açanlar ise
çiçekleri geçtikten hemen sonra yazın budanmalıdır.
Baharda budanırlarsa o yıl çiçek açmazlar.
Gül budaması gülün cinsine göre farklılık
gösterir.
Budamaya başlarken öncelikle
kuru,hastalıklı ve zayıf ve çok ince dalları dipten kesin. Bitki
çalılaşmışsa hava alması için orta kısımdan
birkaç dal alın. Bunlar düzgün olmayan çapraz
dallar olabilir. Gülleriniz üç yıllık olunca her yıl eski
dallardan üç de birini kesin. Gül budarken daima dalın d?
?ş yüzeyindeki bir gözün yarım cm. üzerinden
kesin. Hafif verev,temiz bir kesik olsun.
Yeni dikilmiş
güller kuvvetlenmesi için ilk yıl derin budanır. Aşı yeri
üzerinden 15 cm. yani 3-5 göz üzerinden budanmalıdı
r.
Yetişkin melez çay ve demet güller de
her dal 5-6 göz üzerinden budanır.
Çalı gülleri yüksekliğinin yarısı kadar kesilir.
Kuru ve bozuk dallar ayıklanır.Derin budanmaz.
Sarmaş?
?k güller ilk yıllarda şekil verilmek için budanır. Daha sonraları
yalnızca kuru, bozuk ve hastalıklı dalları ayıklanır.
Minyatür güller de daha çok normal bir makasla
hafifçe budanır. Kuru ve hastalıklı dalları ayıklanır.
Gül bitkisi için hijyen çok
önemlidir. Budama sırasında çıkan bütün
artıklar yakılarak yok edilmeli veya derhal bahçeden uzaklaştırılmal?
?dır.
YAZ BUDAMASI..
Bahar ve
yaz aylarında gül keserken,her dalın üzerinde 4-5 göz b?
?rakmaya dikkat edilir. Böylece dal körleşmez. Kalan
gözlerden yeni tomurcuklar verir. Yeni dikilen güllerden vazo
için gül kesmemelidir. Yalnızca solan güller gül
makasıyla temizlenir.
Bazen gül dalları
körleşir açmaz. Bunlar birkaç göz altından
kesilirse yeni tomurcuk verir. Solmuş güller ve hastalıklı,kuru dallar
açma mevsiminde de ayıklanmalıdır.
GÜL HASTALIKLARI
Güllere
musallat olan bir çok zararlı vardır. Mantar hastalıkları:
Külleme: Yapraklar ve tomurcuklar pudralanmış gibi
beyazlaşır. Zamanla tomurcuklar düşer,yapraklar kıvrılıp kurur.
Pas: Yaprakların altında pas rengi lekeler oluşur. Zamanla
genişler ve yaprakları kurutur.
Siyah Nokta: Yapraklarda
siyah noktalar oluşur.Genişleyerek yaprakları kurutur.
Güller budandıktan hemen sonra bakır esaslı bir mantar ilacı ile
ilaçlanmalı ve bu işlem 2 haftada bir tekrarlanmalıdır. (Cupravit,Antracol
vs.) Hastalık görünmeden ilaçlama şarttır.Başlamı
şsa ilaçlama olan hasarı düzeltmez ama hastalığı
durdurur.
Zararlı böcekler: Gül bitleri,tı
rtıllar,testereli arı ve çeşitli böcekler..Bunlar ya bitkinin
özsuyunu emer,ya da çiçek ve yaprakları yiyerek bitkiye
zarar verirler.Uygun ilaçlar kullanılmalıdır.
Bazı böcekler dalların içine girerek boşaltırlar.
Böyle hastalıklı dalları sağlam yerine kadar budamalıdır.
Mantar hastalıklarında belirti görülmeden
ilaçlama yapılır. Böcek ilaçları ise zararlılar
görüldükten sonra kullanılır. Bu ayrıntıya dikkat
edilmelidir.
İlaçlama kuru,rüzgarsı
z,güneşsiz ve serin havada yapılır. Akşam üstü en
uygun zamandır. İlacın tarifesi dikkatle okunur. Buna göre işlem yapılı
r.
SULAMA:
Gül dayanı
klı bir bitki olduğu için,fazla sulanmasa da kolay kurumaz. Ancak
çiçekleri küçülür,yeni
tomurcuk vermez. Bitki gelişemez. Yeni fideler düzenli sulanmaz ise kuruyabilir. Bol
sulanan güller sürekli gelişir ve çiçeksiz kalmaz.
Ancak dibinde su beklememelidir.
En ideal sulama için
gül fidanının çevresi hafif çukurlaştırılır.
Haftada 1-2 defa bu çukur suyla doldurulur. Sadece toprağı ıslatmak yetmez.
Az ve sık sulamak faydadan çok zarar verir. Saksı gülleri daha s?
?k sulanmalıdır.
11/04/2009 15:06 
isparta 
1426
Kalıcı olduğu düş
ünülürse gül bitkisi dikilmeden önce gerekli
hazırlığın dikkatle yapılması,doğru dikim, sonrasında bakım ve budama
işlemlerinin tam vaktinde uygulanmasıyla gülleriniz yıllar boyunca cazip
çiçekleriyle bahçenizi süsler. Gül
bakımı zor değil ancak ihtimam ve dikkat isteyen bir iştir.
