ABD kaynaklı küresel mali kriz
beraberinde bir çok yeni önerinin de
su yüzüne çıkmasına neden oldu.
Rusya,
geçen hafta G-20 Toplantısı'nda, IMF'nin dolara karşı
alternatif olabilecek yeni bir para biriminin
çıkarılması yönünde teklifte bulunmuştu.
Gazeteport'ta yer alan habere göre, Benzer bir öneri de
Çin'den geldi. Çin Merkez Bankası Başkanı Zhou
Xiaochuan, kaleme aldığı makalede dünyanın yeni bir para birimine
geçmesi gerektiğini savundu.
Peki dünya, dolara alternatif
olacak yeni bir para birimine geçebilir mi?
'KEYNES'İN HAYALİYDİ'
Konuyla ilgili Gazeteport'a özel
açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Seyfettin Gürsel, dolara karşı
yeni bir para biriminin ünlü ekonomi profegörü John
Maynard Keynes'in hayali olduğunu ancak o dönemde ABD'nin
böyle bir öneriyi kabul etmediğini
söyledi.
Gürsel," Keynes zamanında
böyle bir öneride bulunmuş, ancak ABD bunu kabul etmemişti. Bu
aslında dünyada dolar egemenliğinin
bitmesi demekti. Çin, dolar rezervi bulundurmanın o kadar da anlamlı olmad?
?ğını anladığı için böyle bir öneride bulunuyor.
Dolar, ileride emtia fiyatları karşısında değer yitirecektir. Çin ve
Rusya'nın yeni bir para biriminde diretmesi gayet mantıklı"
dedi.
YENİ PARA GELİRSE ABD'NİN CARİ
AÇIĞI NE OLACAK?
Prof. Gürsel
sözlerini şöyle
sürdürdü:
"IMF
önderliğinde yeni bir para birimi çıkarsa, ABD, cari açı
ğını kapatmak için bu paradan satın almak durumunda kalacak. Bu, şu
anda gerçekleşmesi çok güç bir olay ancak
öte yandan mevcut konjonktür dünyayı böyle bir
yola götürebilir. Doların egemenliğinin bir şekilde bitmesi gerekiyor.
Rusya ve Çin yeni para birimi konusunda bastıracaktır. Avrupa'nın
da bu konuda nasıl bir karar vereceği büyük önem taş?
?yor. Dolara karşı alternatif yeni bir para birimi yaratma konusu şu an için
hayal olsa da, yarın için hayal değ
il."
'ABD İZİN VERMEZ'
Merkez Bankası Eski Başkanı Gazi Erçel ise, yeni
para biriminin dünyadaki siyasi sistemin dengelerini bozacağını ifade
ederel," IMF'in zaten şu anda bağımsız bir para birimi var. Dolara
karşı bundan başka yaratılacak bir para birimi ekonomik dengelerle birlikte siyasi
dengeleri de bozacaktır. Yeni para birimi ABD'nin işine gelmeyecek bir durum.
Dünyada tek bir para birimi demek, doların bitmesi demektir. O yüzden
bu şimdilik ruya olur" şeklinde konuş
tu.
'HERŞEY OLABİLİR'
UniCorn Capital Ekonomisti Özlem Bayraktar Korcan ise,
dolara karşı yeni bir para biriminin çıkmasının şu an için
hayal olduğunu ancak küresel mali krizin etkilerine bakıldığında
dünyada artık hiçbir şeyin hayal olmadığını ifade
etti.
Korcan," FED'in tarihi açıklaması
kuşkusuz Çin'in işine geldi. Çin'in elindeki ABD hazine
bonolarını düşündüğümüz zaman,
FED'in açıklamasından sonra bu ülkenin rahatladığı
nı anlayabiliriz. Şu an için doların dünyadaki tek para birimi
olmamasını mümkün görmüyorum. Euronun da
uzun vadede değer kazanacağını göreceğiz"
dedi.
'BİR DAHA KRİZ OLMAZ'
Turkish Yatırım Finansal Strateji
Müdürü Gökhan Uskuay ise, Gazeteport'a
yaptığı açıklamada yeni para birimi konusunda ABD'nin onayı
nın şart olduğunu söyledi.
Uskuay şöyle
konuştu:
"Rusya ve Çin'in böyle
bir talepte bulunması mantıklı. Özellikle Rusya'nın, doların
dünyadaki tek alternatif olması konusunda ciddi sıkıntıları var. Petrol
gelirleri, dalgalanan dolarla bütçelerini olumsuz etkiliyor. Çin
de hem emtia üreticisi, hem de alıcısı. ABD buna evet derse herkes evet
der. Şu anda yurt dışındaki tüm değerli emtialar dolar cinsinden işlem
görüyor. ABD'nin bundan vazgeçmesi şu an
için imkansız. ABD bu gelirinden vazgeçemez. Böyle bir
durum olursa ABD, dünyanın jandarması olamaz ancak yeni bir para birimi
çıkarsa da mükemmel olur. Herşey çok sağlıklı
gelişir. Dünyada bundan sonra kriz olmaz. G-7 ve- G - 20 para
birimlerinden oluşacak bir sepet global finans
sektörüne ilaç gibi
gelir."
REKOR DÖVİZ REZERVİ
Çin Merkez Bankası'nın dolar rezervi ise
2 trilyon dolarlar seviyesinde. Japonya 973 milyar dolarlık döviz ve
altın rezervi ile ikinci, Rusya 479.4 milyar
dolarlık altın döviz
rezervi ile üçüncü sırada yer alı
yor.
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın dolar
rezervi şu anda 68 milyar 817 milyon seviyesinde.
Dünya
rezerv artışının üçte biri Çin’den, gerisi
ise büyük ölçüde Japonya, Kore,
Singapur, Rusya ve Tayvan’dan kaynaklanı
yor.
IMF: REZERV PARA BİRİMİ OLUŞTURULMASI
UZUN VADELİ BİR KONU
IMF Baş Ekonomisti John
Lipsky, uluslar arası bir rezerv para birimi oluşturulması fikrinin yeni olmadığını
ve daha bir süre tartışılmaya devam etmesinin beklendiğini
söyledi.
Çin'in dün yaptığı
'dolar yerine yeni bir para birimi oluşturulsun' teklifini değerlendiren Lipsky,
"Bu tip tartışmalar uluslararası ekonomik ve finansal sisteme ilişkin endiş
eleri yansıtıyor. Bu konunun kısa vadeli olduğunu sanmıyorum" diye
konuştu. |